ماهیت فقهی و حقوقی طلاق واجب با بررسی موردی طلاق خلع

نوع مقاله: علمی تخصصی

نویسندگان

1 استادیار و مدیر گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

2 دانشجوی دکتری دانشگاه عدالت

چکیده

طلاق امری است که برای ازاله قید نکاح در اسلام مشروع دانسته شده است. در اسلام ظاهراً با توجه به روایتی از رسول خدا حق طلاق را به دست مرد داده‌اند و استنباط برخی از فقها این است که مرد هر زمانی و تحت هر شرایطی می‌تواند اقدام به طلاق دادن همسر خود بنماید و زن به‌صورت کلی از این حق محروم است. در واقع این مطلب باعث شده است که دشمنان اسلام برای خود حربه‌ای درست کرده و به اسلام حمله کنند و همچنین سؤالاتی برای عوام مردم مسلمان پیش بیاورد. اسلام که دینی است بر پایه عدالت و مساوات قطعاً در هیچ موضوعی بین زن و مرد تفاوتی قائل نیست، برای رد این شبهه جوابهایی داده اند، لکن این جواب‌ها که از جمله آن‌ها احساسی و زودرنج بودن زن است برای ذهن جستوجو گر در جامعه‌ی کنونی قانع کننده نیست. به همین علت بحث از طلاق واجب و اینکه فقه در مواردی با اینکه طلاق را یک ایقاع می‌داند و مرد را مسئول انجام آن می‌داند ولی وی را ملزم و مجبور به طلاق می‌کند آن هم نه در حالتی که ادامه‌ی زندگی برای زن بسیار سخت و مشقت‌بار است بلکه همچون مرد که با دادن مهریه همسر خود را طلاق می‌دهد، زن نیز با بذل مهریه یا نفقه‌ی خود، مرد را مجبور به طلاق می‌کند یا به‌عبارت دیگر طلاق دادن زن بر مرد واجب می‌گردد.در واقع همان‌طور که هر موردی در عالم خارج حکمی از احکام فقهی روی آن می‌رود (مباح، حرام، مستحب، مکروه، حلال) طلاق نیز به‌همین صورت است یعنی احکام خمسه تکلیفیه بر روی آن می‌رود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Nature of Wajib & Khula' Divorce according to Islamic jurisprudence and law

نویسندگان [English]

  • ali bahrabinejad maghoeye 1
  • mohammad ali moayer mohamadi 2
چکیده [English]

Under Islam, divorce is a legitimate means of dissolution of marriage. Based on a hadith by Prophet Muhammad, the right to apply for a divorce is only vested on the husband. According to some jurists, the husband may divorce his wife at any time and under any circumstances while the wife has no such right. This has given the enemies of Islam a pretext to criticize Islam at the same time as raising questions about legitimacy of such right among the ordinary Muslims. Islam is founded on justice and equality and there is no discrimination between man and woman under Islam. Certain answers have been given to the said questions but they are mostly based on the assumption that women are emotional and irritable and are not convincing to the modern human. So as regards wajib divorce, although Islamic jurisprudence considers divorce as a unilateral contract and vests the right to conclude such contract only in the husband, Islam binds the husband to divorce the wife both when the continuation of marital life has become unbearable for the wife and when the wife makes it obligatory for the husband to divorce her by repudiating her right to marriage portion, thus making divorce an obligatory for the husband. Thus, as with any other material issues that are governed by a certain rule of Islamic jurisprudence (not prohibited but at the same time not recommended, prohibited, recommended, execrable but not prohibited and allowed), the five rules apply to the divorce.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Divorce
  • wajib divorce
  • rules governing the obligations
  • khula'
  • ila'
  • zihar