بررسی قرارداد مرابحه در متون فقهی و حقوقی و نظام بانکی

نوع مقاله: علمی تخصصی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد

2 عضو هیئت علمی دانشکده حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

چکیده

قرارداد مرابحه در متون فقهی و حقوقی و همچنین در مقررات بانکی مسبوق به سابقه است. مقصود از قرارداد مرابحه در متون فقهی بیعی است که فروشنده بهای تمام شده کالا اعم از قیمت خرید، هزینه‌های حمل و نقل و... را به اطلاع مشتری می‌رساند، سپس تقاضای مبلغی یا درصد اضافی را به عنوان سود می‌کند. در خصوص قرارداد مرابحه به روایاتی استناد شده است که گویای مشروعیت آن است. ورود قرارداد مرابحه به عرصه بانکداری ایران مستند به قانون برنامه پنجم توسعه است و به تبع این قانون، این قرارداد وارد قانون عملیات بانکی بدون ربا شد و سپس در ماده 81 فصل سوم آیین نامه قانون عملیات بانکی بدون ربا اینگونه تعریف شد: مرابحه قراردادی است که به موجب آن عرضه کننده بهای تمام شده اموال و خدمات را به اطلاع متقاضی می‌رساند و سپس با افزودن مبلغ یا درصدی اضافی به عنوان سود، آن را به صورت نقدی، نسیه دفعی یا اقساطی به اقساط مساوی و یا غیر مساوی در سررسید یا سررسیدهای معین به متقاضی واگذار می‌کند. در عمل بانک کالا یا محصول تولیدی مورد نظر متقاضی تسهیلات را از تولید کننده یا فروشنده می‌خرد؛ در صورت حصول توافق، بانک محصول را به متقاضی تسهیلات به قیمت معین که شامل ثمن خرید به اضافه سایر هزینه‌ها و سود بانک خواهد بود، می‌فروشد. قرارداد مرابحه در بانک یا به وسیله کارت مرابحه و یا بدون کارت اجرا می‌شود. محدودیت سایر تسهیلات بانکی باعث ایجاد این قرارداد به عنوان یکی از تسهیلات بانکی شد. سود قرارداد مرابحه در نظام بانکی توجیه شرعی و تجاری دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Usury contract review in juridical and legal and banking system texts

نویسنده [English]

  • mohammad reza pirhadi 2
چکیده [English]

Usury contract in juridical and legal texts as well as in banking regulations has been written based on the precedent. The usury of legal texts means a contract that the seller notifies the client on the actual cost of goods including the purchase price, the costs of transport etc., and then applies the additional amount or percentage of the as a profit. The usury contract is attributed to the traditions that reflect its legitimacy. The usury contract’s entry into banking area is documented on the Fifth Development Plan and as a result of this law; this contract was entered into interest-free banking law and then in Article 81 at the third season of free-interest banking-operation bylaw it was defined: the usury is a contract whereby the supplier notifies the costumers the actual cost of the property and services and then by adding an additional amount or percentage as profit, gives them to the customers which will be paid in one of ways including cash settlement or batch or installment whether equal or unequal at maturity or certain maturities. In practice, the product bank purchases the product or commodity intended by the applicant of facilities from either manufacturer or seller; if reaching an agreement, the bank sells the product to the facilities applicant in certain price including the purchase price plus other costs and profits of the bank. The usury contract is put in practice at the bank or by card or no card. Existing limits against other banking facilities make this contract as the banking facilities. The profit of usury contract is justified in terms of canonical and business, in the banking system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • usury contract
  • Fifth Plan Law
  • usury card
  • Banking Facilities
  • introduction